Eskişehir ile özdeşleşen ve kentin en önemli kültürel simgelerinden biri olarak kabul edilen lületaşı, yüzyıllardır bölgedeki ustaların elinde sanata dönüşen özel bir doğal taştır. Türkiye’de yalnızca Eskişehir ve çevresinde çıkarılmasıyla ün kazanan ürün, menşe adıyla coğrafi işaret koruması altına alınmış; 7 Ocak 1999 tarihinde tescillenmiştir.
Bilimsel adı “sepiolit” olan Eskişehir lületaşı; hafif, gözenekli ve yumuşak yapısıyla dikkat çeker. Beyaz renkli görünümüyle bilinen taş, işlenmeye elverişli yapısı sayesinde özellikle pipo, tespih, takı, sigara ağızlığı ve dekoratif obje yapımında kullanılmaktadır. Isıya dayanıklı olması, suyu ve nikotini emebilmesi gibi özellikleri lületaşını benzer minerallerden ayıran başlıca nitelikler arasında yer alır.
Ocaklardan çıkarılan lületaşı, geleneksel ustalık gerektiren çok aşamalı bir süreçten geçirilerek işlenir. Taşın temizlenmesi, şekillendirilmesi, kurutulması, ovulması ve parlatılması gibi işlemler tamamen el işçiliğine dayanır. Bu süreçte taşın cinsi, damar yapısı, gözenek durumu ve dayanıklılığı dikkatle değerlendirilir. Özellikle ince işçilikle hazırlanan lületaşı ürünleri, Eskişehir’in el sanatları geleneğinin en değerli örnekleri arasında gösterilmektedir.
Günümüzde Eskişehir’deki atölyelerde ve geleneksel çarşılarda lületaşından üretilen pek çok özgün eserle karşılaşmak mümkündür. Başta Odunpazarı bölgesi olmak üzere kentin çeşitli noktalarında ziyaretçiler hem ustaların üretim süreçlerini gözlemleyebilmekte hem de el yapımı lületaşı ürünlerini satın alabilmektedir.